Kierujący pojazdami służbowymi

Kto ma obowiązek poddać się badaniom?

Obowiązek poddania się badaniom lekarskim ma dwojaki charakter, w zależności od stanowiska pracownika. Po pierwsze, obowiązek ten wynikać może z ustawy o transporcie drogowym w przypadku kierowców wykonujących przewóz drogowy . Po drugie, w przypadku pracowników zatrudnionych na stanowisku kierowcy nie podlegającym tej ustawie, lecz kierujących pojazdami w ramach obowiązków zawodowych (służbowych), obowiązek poddania się profilaktycznym badaniom lekarskim (wstępnym, okresowym i kontrolnym) reguluje Kodeks pracy. Obowiązek ten obejmuje również kierowców prowadzących pojazd prywatny kat. B do celów służbowych. 

Pracodawca, na podstawie art. 229 kodeksu pracy, zobowiązany jest zapewnić pracownikowi profilaktyczną opiekę zdrowotną. Zgodnie z § 4 pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Ponadto badania lekarskie przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę i na jego koszt.

Psychotesty Katowice

Na czym polega badanie lekarskie?

Zakres badań profilaktycznych szeroko reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy. Na podstawie § 2 rozporządzenia zakres i częstotliwość badań profilaktycznych określają wskazówki metodyczne w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników, stanowiące załącznik do rozporządzenia. Należy zaznaczyć, iż lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne może poszerzyć jego zakres o dodatkowe specjalistyczne badania konsultacyjne oraz badania dodatkowe, a także wyznaczyć krótszy termin następnego badania, niż to określono we wskazówkach metodycznych, jeżeli stwierdzi, że jest to niezbędne dla prawidłowej oceny stanu zdrowia osoby przyjmowanej do pracy lub pracownika.

Należy uznać, że osoby kierujące pojazdami w ramach czynności służbowych wykonują czynności wymagające pełnej sprawności psychoruchowej, zależnej od funkcji psychicznych, poznawczych i wykonawczych. Badaniom podlegać będą zatem osoby, które pracują na stanowiskach obarczonych zagrożeniem bezpieczeństwa w przypadku popełnienia przez pracownika błędu. Wobec powyższego nie ma znaczenia, czy pracownik stale podejmuje czynności polegające na prowadzeniu pojazdu, czy jest to czynność wykonywana przez niego sporadycznie, ale w ramach czynności służbowych.

Prowadzenie samochodu w ramach wykonywania czynności służbowych uznać należy za pracę wymagającą pełnej sprawności psychoruchowej, w związku z czym przeprowadzane badania powinny obejmować – zgodnie ze wskazówkami metodycznymi zawartymi w rozporządzeniu - badania okulistyczne, neurologiczne, ogólne oraz testy sprawności psychoruchowej . Wskazana częstotliwość przeprowadzania badań okresowych to co 3-4 lata w przypadku osób do 50 roku życia oraz co 2 lata dla osób powyżej 50 roku życia. Jak wskazano powyżej, termin ten, wyznaczany przez lekarza przeprowadzającego badania profilaktyczne, może być krótszy. Termin kolejnego badania profilaktycznego ustala lekarz.

Należy zaznaczyć, że na podstawie znowelizowanego w 2014 r. art. 229 kodeksu pracy pracownik, który został przyjęty do pracy na podobnym stanowisku u innego pracodawcy w ciągu 30 dni od rozwiązania poprzedniego stosunku pracy, nie podlega wstępnym badaniom lekarskim, o ile jego dotychczasowe badanie lekarskie jest aktualne. Podobnie jest w przypadku, gdy pracownik powraca do pracy na tym samym stanowisku u tego samego pracodawcy oraz gdy przyjmowana do pracy osoby pozostaje jednocześnie w stosunku pracy z innym pracodawcą.

Cennik

Podstawa prawna

  • Kodeks pracy
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy z dnia 30 maja 1996 r. (Dz.U. Nr 69, poz. 332 z późn. zm.)

Dodatkowe badania dla korzystających z samochodu w celach służbowych

"(...) Biorąc pod uwagę bezpieczeństwo pracowników i innych uczestników ruchu drogowego dodatkowo zaleca się poszerzenie badań o ocenę widzenia  zmierzchowego i wrażliwość na olśnienie oraz standardowe przeprowadzanie  oceny narządu wzroku przez lekarza okulistę w badaniach okresowych. Badanie oceniające widzenie zmierzchowe i zjawisko olśnienia powinno być wykonywane co 4-6 lat, a po 60 roku życia - co 2-3 lata (...). Biorąc pod uwagę powyższe standardowy zakres badań lekarskich osób, które nie są zatrudnione na stanowisku kierowcy, a w ramach obowiązków zawodowych kierują pojazdami silnikowymi powinien obejmować:

badania wstępne:

badania lekarskie - ogólne, okulistyczne, neurologiczne;

badania pomocnicze - testy sprawności psychoruchowej, badanie oceniające widzenie zmierzchowe i zjawisko olśnienia, oznaczenie poziomu glukozy; (...)".

Wytyczne dla lekarzy opracowane przez Instytut Medycyny Pracy im. Prof. Jana Nofera w Łodzi; dostępne na stronie Instytutu: www.imp.lodz.pl)


1)Z dniem 1.01.2002 r. rozporządzenie traci moc w części wydanej na podstawie art. 179 ustawy z dnia 26.06.1974 r. (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94) w związku ze zmianą tego przepisu przez art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 24.08.2001 r. (Dz.U. z 2001 Nr 128, poz. 1405) zgodnie z art. 7 ostatnio powołanej ustawy.